bót/ë,-a I

Klasifikimi: f, sh, përmb

1. f, sh
   bót/ë,-a I -ë(t)
   • ▸ rruzulli i Tokës me gjithçka që është në të, dheu; trup qiellor, #planet: harta e botës; udhëtim rreth botës; në të katër anët e botës; sa të jetë bota; edhe sikur bota të përmbyset çfarëdo që të ndodhë, nuk kam për ta bërë diçka kurrsesi; bota është e rrumbullakët (me rrota) (fj. u.) vjen dita që gjithçka mund të ndodhë; mos bëj keq, se mund ta pësosh dikur.
     Shiko gjithashtu: #planet
   • ▸ tërësia e qenieve, e sendeve a e dukurive që na rrethojnë: bota e jashtme; bota e gjallë (#organike); bota bimore (shtazore, e kafshëve); bota e sendeve (e yjeve); bota e ngjyrave (e tingujve); në botën e përrallave.
     Shiko gjithashtu: #organike
   • ▸ jeta në tokë; jetë: bota tjetër (e përtejme); doli në botë lindi; shkoi në atë botë vdiq; e dërgoi në botën tjetër (përçm.) e vrau; s’është në këtë botë s’merr vesh fare ç’po bëhet.
   • ▸ shoqëria njerëzore e organizuar sipas një rendi të caktuar a me #tipare historike e kulturore të veçanta; mënyrë jetese a #organizimi shoqëror; rreth njerëzish të një veprimtarie, të një moshe etj.; fushë e veçantë veprimtarie: bota shqiptare; bota #antike (#ilire, greko-romake); bota e jashtme vendet e tjera; bota letrare (shkencore); bota e fëmijëve.
     Shiko gjithashtu: #tipare, #organizimi, #antike, #ilire
   • ▸ jeta shpirtërore e #psikike; tërësia e ndjenjave, e mendimeve, e interesave etj.: bota e brendshme (#vetjake); botë e vogël (e mbyllur).
     Shiko gjithashtu: #psikike, #vetjake
2. përmb
   • ▸ njerëzia, gjindja; njerëzit e tjerë; një njeri, dikush: si gjithë bota; sa për sy të botës sa për t’u #dukur; në shtëpi të botës; e bija e botës (mospërf.) një grua a një vajzë çfarëdo; i biri i botës (mospërf.) një burrë a një djalë çfarëdo; në sy të botës para të gjithëve, haptas; fjalët (gojët) e botës; malli i botës malli i huaj; u bë gazi i botës; u çudit gjithë bota; u rrit nëpër dyert e botës; hamë bukën tonë e bëjmë duanë e botës (fig.); i nxjerr gështenjat (nga zjarri) me duart e botës (fig.); #kali i botës të lë në udhë (fj. u.).
     Shiko gjithashtu: #dukur, #kali