lidh

Klasifikimi: kal, kund, jokal, v, spec, fig, bised, keq, vjet

1. kund
   lidh -a, -ur
   • ▸ bashkoj skajet e një #filli, të një litari etj. e i shtrëngoj si #nyjë; bëj #nyjë në një #fill; zgjidh: lidh perin (litarin); lidh fjongon (kravatën); e lidh #nyjë.
     Shiko gjithashtu: #filli, #nyjë, #nyjë, #fill, #nyjë
   • ▸ shtrëngoj me litar, me zinxhir etj.; mbledh bashkë disa gjëra dhe i shtrëngoj me #fill, me rrip etj.; mbështjell me një rrip pëlhure, me shpërgënj etj.; zgjidh: lidhi qenin (lopën, viçin); i lidhi flokët prapa; e lidhi djalin në djep; ia lidhën plagën; ia lidhën sytë ia zunë sytë me një rrip pëlhure.
     Shiko gjithashtu: #fill
2. jokal, v
   • ▸ i kap mirë sendet njëri me tjetrin; i ngjit a i bashkoj fort pjesët e diçkaje; bashkoj fletët e një libri etj., i kap e i shtrëngoj me diçka dhe i mbështjell me kapakë: i lidhin muret me #llaç; plehu e lidh tokën; / III bashkohet e ngjit mirë, kap, mban: tullat kanë lidhur mirë.
     Shiko gjithashtu: #llaç
   • ▸ edhe III formon frytin, bën kokrra; zë bukë: lidhën pemët; ka lidhur #kalli gruri; sa lule çelin, të gjitha nuk lidhin (fj. u.).
     Shiko gjithashtu: #kalli
3. spec
   • ▸ mbërthej a kap një pjesë me një pjesë tjetër ose me tokën; mbyll; bashkoj #atomet ose elementet kimike: lidh në qark të shkurtër (fiz.); e lidh me tokën (elektr.) e tokëzoj; e lidh me rrjetin (elektr.).
     Shiko gjithashtu: #atomet
4. fig
   • ▸ i rreshtoj e i thur mirë fjalët për të shprehur qartë mendimet; e hartoj bukur diçka: s’di të lidhë as dy fjalë nuk di të flasë e të shprehë qartë mendimet.
   • ▸ afroj dy veta ose dy palë e i vë në #marrëdhënie të ngushta e të drejtpërdrejta, i bashkoj; bashkohem me dikë për një veprimtari të caktuar, vendos #marrëdhënie të afërta a bëj një marrëveshje me të: lidhën kontratën; lidhën besën (fjalën); lidhën krushqi; lidhën fejesë u fejuan; lidhën miqësi u bënë miq; lidhi jetën me të u martua me të; s’e lidh asgjë me mua; / e vë në #marrëdhënie të ngushta a të pandara me diçka; përcaktoj se me kë a me se ka të bëjë diçka ose nga varet: lidh teorinë me praktikën.
     Shiko gjithashtu: #marrëdhënie, #marrëdhënie, #marrëdhënie
5. kal
   • ▸ vë në #marrëdhënie ose bashkoj me rrugë a me mjet ndërlidhjeje dy qendra të ndryshme, dy qytete etj.: e lidhi me Elbasanin (me Prishtinën); i lidhën me rrugë automobilistike.
     Shiko gjithashtu: #marrëdhënie
6. fig, bised
   • ▸ i jap (pension a rrogë) dikujt, i caktoj: i kanë lidhur pension pleqërie.
   • ▸ e ndërpres një ushqim, nuk e ha a nuk e pi më diçka: e ka lidhur rakinë nuk e pi më; lidhnin mishin nuk hanin mish gjatë kreshmëve; lidhnin kreshmët (fet.) nuk hanin mish e #bulmet gjatë kreshmëve.
     Shiko gjithashtu: #bulmet
7. fig, bised, keq
   • ▸ e pengoj dikë të merret me një punë a të veprojë; nuk i jap mundësi që të largohet nga një vend; nuk e lë diçka të zhvillohet: e kanë lidhur fëmijët; e ka lidhur puna; ia ka lidhur duart (krahët) nuk e lë të lirë të veprojë, e pengon; ia ka lidhur këmbët (dikujt) nuk e lë të shkojë gjëkundi; (diçkaje) nuk e lë të zhvillohet; / nuk e lë dikë të gjejë rrugëdalje; e zë ngushtë, ia mbyll gojën; e bëj të ngecë: e lidhi me fjalë; e ka lidhur
8. fig, vjet, kund
   • ▸ i bëj magji dikujt që të mos ketë #marrëdhënie me një femër; i bëj magji për diçka; zgjidh.
     Shiko gjithashtu: #marrëdhënie