ngre

Klasifikimi: kal, kund, bised, fig

1. kund
   ngre ngríta, ngrítur
   • ▸ e zhvendos dikë a diçka nga poshtë dhe e mbaj pezull në duar ose e vë lart; bëj që të çohet lart a më lart se ç’është; çoj; ul: ngriti dorën (gishtin); ngriti vetullat përpjetë; ngre pluhur era; / e çoj a e bëj të ikë nga vendi ku është: e ngriti nga shtratie zgjoi; ngriti thëllëzat (#gjah.).
     Shiko gjithashtu: #gjah
2. kal
   • ▸ drejtoj diçka të shtrirë, çoj dikë të rrëzuar etj., e bëj të qëndrojë drejt, më këmbë etj.: ngriti një plak (që u rrëzua); ngriti jakën; anija ngriti #velat.
     Shiko gjithashtu: #velat
   • ▸ e bëj diçka më të lartë, e lartësoj: e ngritën shtëpinë edhe një kat; / krijoj, themeloj; ndërtoj diçka të re; bëj: ngritën një universitet; ngritën familje; ngriti një këngë.
   • ▸ caktoj në një detyrë a në një kategori pune më të lartë: e ngriti në rangun e…
3. bised
   • ▸ shpie diçka në një vend tjetër, mbaj; mbart: i ngriti #plaçkat nga shtëpia; ngre tryezën heq enët dhe ushqimet nga tryeza; / e largoj dikë nga një vend ku banonte ose ku ishte vendosur, shpërngul: e ngritën fshatin.
     Shiko gjithashtu: #plaçkat
4. fig
   • ▸ e bëj dikë të marrë pjesë gjallërisht në një punë e në një veprimtari të gjerë; i jap zemër: Skënderbeu ngriti popullin në luftë.
   • ▸ edhe ia shtoj madhësinë, vlerën, masën etj.; e bëj të dalë në dritë: i ngritën çmimet (taksat); ngriti zërin (e radios); ngre në #art i jap vlerë artistike; e paraqit me #art; ngre veten e çmon veten shumë; ia ngriti lart emrin e bëri të çmohet në mënyrë të veçantë; / #mat. shumëzoj me vetveten një shifër ose një shprehje për një numër të caktuar herësh: ngre në katror (në fuqi të katërt.).
     Shiko gjithashtu: #art, #art, #mat
   • ▸ edhe i vë diçka përpara për ta penguar; i #përgatit diçka të papritur për ta kapur a për ta dëmtuar: i ngriti një mur (një gardh); i ngriti një kurth (një grackë).
     Shiko gjithashtu: #përgatit
   • ▸ shtroj diçka për t’u shqyrtuar, për t’u zbatuar a për t’u zgjidhur nga të tjerët, parashtroj: e ngriti me të madhe (me forcë) (diçka);ngre #padi (drejt.).
     Shiko gjithashtu: #padi